Conseils Permis

Voorlopig rijbewijs in België: mag je een passagier meenemen, ’s nachts rijden, op de snelweg of naar het buitenland? (M36, M18, M12)

Wat je in 2026 echt mag doen met een Belgisch voorlopig rijbewijs, getoetst aan het koninklijk besluit van 23 maart 1998. Wie er in je auto mag zitten, de 22u-regel die stopt op 24 jaar, de snelweg, het buitenland, het L-teken, de boetes en de verzekeringsval. Met de verschillen tussen Vlaanderen, Brussel en Wallonië.

Voorlopig rijbewijs in België: mag je een passagier meenemen, ’s nachts rijden, op de snelweg of naar het buitenland? (M36, M18, M12)

Je hebt je voorlopig rijbewijs sinds twee weken en je zit al met vragen waar je rijschool het nooit over gehad heeft. Mag je vriendin bij je in de auto? Mag je om één uur ’s nachts van een feestje naar huis rijden? En de snelweg, mag dat eigenlijk?

De antwoorden bestaan. Ze staan in het koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs. Het probleem is dat ze verspreid liggen over vijf verschillende artikelen, dat elk Gewest daarna zijn eigen tekst heeft herschreven, en dat de meeste Belgische websites al tien jaar dezelfde halve waarheden overnemen. Je zoekt, en je vindt alles en het tegendeel ervan.

Wij hebben de wettekst er dus zelf bijgenomen. Artikel per artikel. Dit staat er echt in, en twee antwoorden zullen je waarschijnlijk verbazen.

De twee dingen die bijna iedereen herhaalt, en die niet kloppen.

1. « Met een voorlopig rijbewijs moet je alleen in de auto zitten. » Nee. De wet laat passagiers toe. Ze legt gewoon een aantal en voorwaarden op.
2. « Je mag ’s nachts niet rijden. » Ook niet. Het verbod geldt maar voor bepaalde nachten, en het valt weg vanaf een bepaalde leeftijd.

De antwoorden in 30 seconden

Heb je haast? Alles staat hieronder. Elk punt komt verderop terug, met het detail en het wetsartikel erbij.

De vraagHet antwoordWettelijke basis
Een passagier meenemen?Ja, maar niet zomaar iemand en niet onbeperktKB 23/03/1998, art. 6 en 9
’s Nachts rijden tijdens de week?Ja, van maandag tot donderdagavond geldt er geen enkele beperkingKB 23/03/1998, art. 9
’s Nachts rijden in het weekend?Verboden van 22u tot 6u op vrijdag, zaterdag, zondag, feestdagen en hun vooravond, tenzij je 24 jaar of ouder bentKB 23/03/1998, art. 9
De snelweg of de ring op?Ja, en aan dezelfde snelheden als iedereenNiets verbiedt het in de tekst
De grens over (Frankrijk, Nederland)?Nee. Je document geldt enkel in BelgiëFOD Mobiliteit
Een aanhangwagen of caravan trekken?Nee, tenzij code 96 op je document staatKB 23/03/1998, art. 6, 2°, e)
Het L-teken?Verplicht, achteraan, goed zichtbaarKB 23/03/1998, art. 6, 2°, d)

Snel opgefrist: M36, M18, M12

Neem je document er even bij en kijk welk model erop staat. Het staat er letterlijk op. De regels verschillen namelijk van model tot model, en daar gaat het vaak mis.

ModelDuur en leeftijdBegeleider verplicht?
M36, vrije begeleiding36 maanden, vanaf 17 jaarJa, één of twee aangeduide begeleiders, met naam op het document
M18, na de rijschool18 maanden, vanaf 18 jaarNee, je rijdt alleen na je 20 uur rijles
M12, de tweede kans12 maanden, wanneer je eerste voorlopig rijbewijs verstreken isHangt af van je Gewest, na 6 uur bijkomende rijles
M3, de andere categorieën12 maanden, voor motor, vrachtwagen, bus, auto met aanhangwagenNaargelang de categorie

Op één punt is er geen enkele soepelheid: geen van deze documenten wordt verlengd. Artikel 8, §1 zegt het in één zin, « de geldigheid van het voorlopig rijbewijs kan niet worden verlengd ». Loopt het jouwe bijna af, lees dan ons dossier over het vervallen voorlopig rijbewijs. Twijfel je nog tussen de modellen, dan vind je alles in de volledige gids M36, M18 en M12. Hier gaat het enkel over wat je mag doen zodra je het document in handen hebt.

1. Wie mag er bij jou in de auto zitten?

Dit is de vraag die het vaakst terugkomt, en meteen ook diegene waarover de meeste onzin circuleert. « Met een voorlopig rijbewijs moet je alleen zijn », « geen passagiers toegelaten ». Dat staat nergens. Het koninklijk besluit heeft het nooit over alleen rijden. Het legt een maximumaantal personen in de wagen vast, en het stelt voorwaarden aan die personen. Dat verschil lijkt klein. In de praktijk bepaalt het of je in regel bent of niet.

Heb je een M36

Een van je begeleiders moet erbij zijn. Vooraan, naast jou, in staat om te rijden. Zonder hem start je niet, dat is de basis van dit model. En artikel 9, tweede lid, voegt daar een zin aan toe die niemand ooit citeert: « De houder van een voorlopig rijbewijs mag, naast de begeleider, vergezeld worden van één enkele andere persoon. »

Concreet. Je begeleider vooraan, plus één persoon. Twee begeleidende personen in totaal, jij niet meegerekend. Je moeder rijdt mee en je zus wil mee boodschappen doen? Geen probleem. Je moeder plus twee vrienden? Dan niet.

Heb je een M18

Je rijdt alleen, dat is net het voordeel van dit model. Maar zodra er iemand instapt, is die persoon voor de wet geen gewone passagier. Hij of zij moet dezelfde voorwaarden vervullen als een begeleider. Voor alle voorlopige rijbewijzen afgeleverd sinds 3 februari 2014 mag je maximaal twee personen meenemen, en elk van hen moet:

  • een Belgisch of Europees rijbewijs B hebben sinds minstens 8 jaar, en het bij zich dragen;
  • niet vervallen zijn van het recht tot sturen, en dat ook de voorbije 3 jaar niet geweest zijn;
  • een geldig Belgisch identiteitsdocument hebben.
En daar wringt het. Je beste vriend van 19 met zijn kersverse rijbewijs voldoet aan geen enkele van die drie voorwaarden. Je vriendin van 22 met twee jaar rijbewijs evenmin. Word je gecontroleerd, dan ben je in overtreding. Ook al rij je perfect, ook al is het klaarlichte dag, ook al ben je drie straten van huis. Dus ja, vrienden meenemen mag echt niet met een M18. Maar niet omdat passagiers verboden zouden zijn: wel omdat je vrienden niet aan de voorwaarden voldoen. Precies daarom mag je vader wél gewoon instappen.

Heb je een M12

De M12 bestaat in twee versies, met of zonder begeleider, afhankelijk van je situatie en je Gewest. Kijk wat er op je document gedrukt staat. Vermeldt het een begeleider, dan volg je de regels van de M36. Vermeldt het er geen, dan die van de M18. Wat op papier staat, primeert altijd op wat je aan het gemeenteloket verteld werd.

En kinderen, de hond, een collega?

De wet telt personen, zonder naar de leeftijd te kijken. Een kind van vier in een autostoeltje neemt een plaats in, en het spreekt voor zich dat het niet aan de voorwaarden van begeleider voldoet. Je broertje naar school brengen met een M18 is dus een overtreding. De hond is dan weer geen persoon in de zin van de tekst. Die mag mee, zolang hij vastzit of in zijn bench zit, net zoals bij elke andere bestuurder.

Eén verbod geldt voor alle drie de modellen. Personen of goederen vervoeren tegen betaling mag niet met een voorlopig rijbewijs. Geen maaltijdleveringen, geen Uber-rit, geen betaalde verhuis. Dat is geen grijze zone. Dat kost je je dossier, en je verzekeraar volgt meteen daarna.

2. ’s Nachts rijden: de echte regel, en de grens van 24 jaar

De exacte tekst, artikel 9, eerste lid: de kandidaat jonger dan 24 jaar mag niet rijden « van tweeëntwintig uur tot zes uur de volgende dag op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van de wettelijke feestdagen en op de wettelijke feestdagen ».

Lees die zin twee keer. Er zitten drie gegevens in, en elders worden ze bijna altijd verkeerd weergegeven.

Wat je overal leestWat er staat
« ’s Nachts rijden mag niet »Fout. Alleen de nachten van vrijdag, zaterdag en zondag zijn bedoeld, plus de feestdagen en hun vooravond
« Verboden van vrijdag 22u tot maandag 6u aan één stuk »Fout. Het zijn drie aparte blokken van 22u tot 6u. Op zaterdag om 14u rij je gewoon
« Dat geldt voor alle voorlopige rijbewijzen »Fout. Het geldt enkel voor kandidaten jonger dan 24 jaar

Wanneer mag je dan wel rijden?

De tabel hieronder geldt als je jonger bent dan 24, ongeacht je model. Vanaf 24 jaar valt elke uurbeperking weg.

MomentMag het?Waarom
Dinsdag 23u30JaWeeknacht, niet bedoeld in de tekst
Donderdag 2u ’s ochtendsJaDe nacht van woensdag op donderdag valt er niet onder
Vrijdag 21u45JaHet verbod start stipt om 22u00
Vrijdag 22u15NeeVrijdag, je zit in het blok
Zaterdag 15u00JaDe zaterdag overdag is nooit verboden geweest
Zondag 5u30NeeZondag, je zit nog in de nachtperiode
Maandag 6u10, terug van een feestjeJaDe nacht van zondag op maandag eindigt om 6u00
Wat iedereen vergeet: de vooravond van een feestdag. Valt een wettelijke feestdag op een woensdag, dan is de dinsdagavond verboden vanaf 22u, terwijl het een doodgewone weeknacht lijkt. Dat is de klassieke val op de vooravond van 21 juli of 1 november.

De Belgische feestdagen en de bijhorende nachten

België telt tien wettelijke feestdagen. Dit zijn de resterende data van 2026 en die van 2027, telkens met de vooravond die er ook onder valt.

FeestdagDatumVooravond ook verboden
O.L.V. HemelvaartZaterdag 15 augustus 2026Vrijdag 14 augustus vanaf 22u, sowieso al verboden
AllerheiligenZondag 1 november 2026Zaterdag 31 oktober vanaf 22u, sowieso al verboden
WapenstilstandWoensdag 11 november 2026Dinsdag 10 november vanaf 22u
KerstmisVrijdag 25 december 2026Donderdag 24 december vanaf 22u
NieuwjaarVrijdag 1 januari 2027Donderdag 31 december vanaf 22u
PaasmaandagMaandag 29 maart 2027Zondag 28 maart vanaf 22u, sowieso al verboden
Feest van de ArbeidZaterdag 1 mei 2027Vrijdag 30 april vanaf 22u, sowieso al verboden
O.H. HemelvaartDonderdag 6 mei 2027Woensdag 5 mei vanaf 22u
PinkstermaandagMaandag 17 mei 2027Zondag 16 mei vanaf 22u, sowieso al verboden
Nationale feestdagWoensdag 21 juli 2027Dinsdag 20 juli vanaf 22u

Nog een detail dat in december zijn belang heeft: 24 en 31 december zijn bij ons geen wettelijke feestdagen. Ze zijn enkel verboden als vooravond, dus vanaf 22u. Kerstavond en oudejaarsavond vallen daardoor allebei in het blok, tot 6u ’s ochtends. Regel dus op voorhand iemand anders achter het stuur of een taxi, want die avond zelf denk je er niet meer aan.

Waarom 24 jaar en niet 18?

Omdat deze regel niet op beginners mikt, maar op jongeren. De Belgische cijfers zijn daar behoorlijk hard in, en ik kom er verderop op terug. Iemand van 30 die leert rijden heeft een heel ander risicoprofiel dan een jongere van 19, zelfs met precies evenveel rijuren achter de rug. De wetgever heeft dus een leeftijdsgrens getrokken, geen niveaugrens.

3. Snelweg, ring, tunnels: ja, en gelukkig maar

Niets in het koninklijk besluit verbiedt de snelweg aan wie een voorlopig rijbewijs B heeft. Je mag de E40 op, de ring rond Brussel, de Brusselse tunnels, een rijstrook voor snelverkeer. En je rijdt aan dezelfde snelheden als de rest: 120 op de autosnelweg, 90 of 70 afhankelijk van het traject en het Gewest, 50 in de bebouwde kom. Bij ons bestaat er geen verlaagde snelheid voor leerlingen, anders dan in Frankrijk waar de leerling-bestuurder 10 km/u trager moet rijden.

Toegelaten, maar vooral aan te raden. Invoegen, rijstrookaanduidingen lezen, een tunnel aanpakken: in verschillende centra, onder meer in Brussel en Luik, hoort dat gewoon bij het examen. Wie zijn hele leerperiode de snelweg mijdt, komt met een gat in zijn voorbereiding aan de start. Onze examenroutes per centrum tonen je welke snelle stukken de examinatoren echt gebruiken.

Mag het L-teken weg op de snelweg?

Nee. Het L-teken blijft overal verplicht, welk type weg het ook is. Sommigen halen het uit schaamte weg zodra ze hun wijk uit zijn. Dat is een overtreding van de voorwaarden, met de bijhorende boete.

4. De grens over: nee, en het kan je heel duur komen te staan

Het Belgische voorlopige rijbewijs, en de rijmachtiging die erbij hoort, geldt enkel op Belgisch grondgebied. Niet Frankrijk, niet Nederland, niet Duitsland, niet Luxemburg. Het is geen kwestie van afstand of goede bedoelingen. Zodra je de grens over bent, heeft je document geen enkele juridische waarde meer.

Dat werkt trouwens in beide richtingen: een buitenlands leerdocument wordt hier evenmin erkend. Zo zit de Europese logica in elkaar. Definitieve rijbewijzen worden wederzijds erkend, leerdocumenten niet.

Wat je aan de overkant echt riskeert. Je bent dan niet langer « in overtreding van de voorwaarden van je voorlopig rijbewijs ». Je wordt beschouwd als iemand die zonder rijbewijs rijdt in het land waar je bent, en dan geldt het lokale recht: zware boete, wagen mogelijk aan de kant, vervolging. Het ergste blijft een ongeval. Je verzekeraar kan zijn waarborg weigeren en je nadien alles terugvorderen wat hij aan de slachtoffers betaald heeft. Bij een ongeval met lichamelijk letsel spreek je over honderdduizenden euro’s. Geen enkel uitstapje is dat waard.

En als het maar 500 meter over de Franse grens is?

Zelfde verhaal. Rond Moeskroen, Komen, Baarle-Hertog of in de Oostkantons lopen er wegen de grens over zonder dat iets je dat duidelijk maakt. Leer je rijden in een grensgemeente, neem dan twee minuten om de overgangen op een kaart te bekijken. Bij een controle aan de andere kant is « ik wist het niet » helemaal niets waard.

5. De vijf verplichtingen die iedereen vergeet

De bekendste regels zijn niet die welke het vaakst tot een boete leiden. Dit zijn de vijf die het meest in processen-verbaal opduiken.

VerplichtingHet detailWettelijke basis
Het L-tekenAchteraan op de wagen, goed zichtbaar, zodra je in leerfase rijdtArt. 6, 2°, d)
De extra spiegelEen tweede binnenspiegel zodat de begeleider naar achter kan kijken, bij modellen met begeleiderVoorwaarden leervoertuig
Geen aanhangwagenSlepen mag niet met een voorlopig rijbewijs A1, A2, A, B, C1, C, D1 of D, tenzij code 96 vermeld staatArt. 6, 2°, e)
Je documenten bij jeVoorlopig rijbewijs en identiteitskaart, meteen voor te leggen bij controleWet van 16/03/1968
Het rijboekjeVerplicht bij vrije begeleiding in Wallonië: data, afstanden, rijomstandighedenWaalse regelgeving

Geldt er een lagere alcohollimiet voor jonge bestuurders?

Nee, en veel mensen denken van wel omdat ze aan het Franse systeem denken. In Frankrijk zit een beginnende bestuurder op 0,2 g/l. In België is het 0,5 g/l voor iedereen, oftewel 0,22 mg/l uitgeademde lucht. Die 0,2 g/l geldt enkel voor professionele bestuurders. Dat gezegd zijnde: met een voorlopig rijbewijs blijft het niet bij een boete. Een verval van het recht tot sturen doet je het voordeel van je document verliezen. En een begeleider die gedronken heeft, pleegt zelf ook een overtreding, want de tekst eist een begeleider die in staat is om te rijden.

6. De begeleider: de exacte voorwaarden

Veel dossiers stranden op dit punt, vaak omdat men te laat ontdekt dat een familielid niet in aanmerking komt. Om als begeleider vermeld te worden, moet iemand aan alle voorwaarden tegelijk voldoen.

VoorwaardeDe exacte drempel
AnciënniteitBelgisch of Europees rijbewijs B sinds minstens 8 jaar, ononderbroken
WoonplaatsGedomicilieerd in België, met een geldig Belgisch identiteitsdocument
Verleden achter het stuurGeen verval van het recht tot sturen in de voorbije 3 jaar
ExclusiviteitDe laatste 12 maanden geen andere kandidaat begeleid hebben, behalve bij familie of partner
OpleidingVerplicht voor de begeleider, met modaliteiten die per Gewest verschillen
Plaats in de wagenVooraan, naast de kandidaat, in staat om te rijden

De regel van 8 jaar doet de meeste kandidaat-begeleiders afvallen. Die drempel ging van 6 naar 8 jaar voor voorlopige rijbewijzen afgeleverd vanaf 3 februari 2014, en heel wat websites tonen nog altijd het oude cijfer. Concreet: wie zijn rijbewijs in 2019 haalde, kan vandaag niet je begeleider zijn. Ook de exclusiviteitsregel verrast vaak: je buur die vorig jaar een andere jongere begeleidde, mag jou dit jaar niet begeleiden, terwijl je vader dat zo vaak mag als hij wil.

7. Wat riskeer je bij een controle?

Er zijn twee situaties, en qua ernst hebben ze niets met elkaar te maken.

SituatieHoe het gekwalificeerd wordtWat je riskeert
Je voorlopig rijbewijs is geldig maar je respecteert de voorwaarden niet: niet-conforme passagier, verboden uur, geen L, geen begeleider aan boordOvertreding van de voorwaarden van het voorlopig rijbewijsBoete van 50 tot 500 €, te vermenigvuldigen met de opdeciemen, dus ruwweg 400 tot 4.000 €
Je voorlopig rijbewijs is vervallen, je rijdt in het buitenland, of je hebt er nooit een gehadRijden zonder geldig rijbewijs8 dagen tot 2 jaar gevangenis, boete van 200 tot 2.000 € maal de opdeciemen, dus ongeveer 1.600 tot 16.000 €, plus verval van het recht tot sturen
Je begeleider betaalt mee. Worden de voorwaarden niet nageleefd, dan riskeert hij dezelfde boete als jij. Dat is niet theoretisch. Het is zelfs de reden waarom een ernstige begeleider weigert om vrijdag om 22u30 nog te vertrekken, al is het maar voor tien minuten heen en terug.

Blokkeert dat mijn examen?

Een boete voor niet-naleving van de voorwaarden vernietigt je voorlopig rijbewijs niet en belet je niet om examen af te leggen. Spreekt de politierechtbank echter een verval van het recht tot sturen uit, dan lig je volledig stil. Niet meer rijden, niet meer leren, en ondertussen tikt de teller van je voorlopig rijbewijs rustig verder. Dat is het echte probleem.

8. Waar niemand over spreekt: je verzekering

Dit is veruit het duurste gevolg, en het valt volledig buiten het blikveld. Buiten de voorwaarden van je voorlopig rijbewijs rijden is niet enkel een strafrechtelijke overtreding. In de meeste contracten is het ook een tekortkoming aan de waarborgvoorwaarden.

Stel: een ongeval op zaterdag om 23u, met twee vrienden in de wagen. De BA-verzekeraar zal de slachtoffers vergoeden, daar verplicht de Belgische wet hem toe. Maar niets belet hem om zich daarna tegen jou te keren om terug te vorderen wat hij betaald heeft. En op die regresvordering staat geen plafond. Een ongeval met een zwaargewonde betekent honderdduizenden euro’s die je jarenlang afbetaalt. Een omnium kan bovendien gewoon weigeren tussen te komen.

De rekening die je één keer moet maken. Een boete van 400 € doet pijn, maar die verteer je. Een regresvordering na een ongeval met letsel niet. Daarom, en niet uit overdreven voorzichtigheid, is er geen enkel uitstapje dat rechtvaardigt om vrijdag om 22u30 met een M18 en drie passagiers te vertrekken. Kijk meteen ook na of je correct als gewoonlijke bestuurder van de wagen aangegeven bent. Een slordige verklaring bij het afsluiten van het contract richt precies dezelfde schade aan.

9. Vlaanderen, Brussel, Wallonië: wat er verschilt

Sinds de zesde staatshervorming is het rijbewijs een gewestelijke bevoegdheid. De basis van 1998 blijft gemeenschappelijk, dus de regels over passagiers, uren, L-teken en grondgebied zijn overal dezelfde. Het zijn de opleidings- en examenvereisten die uiteenlopen.

GewestWat er eigen aan isWat dat voor jou verandert
VlaanderenVerplichte opleiding voor de begeleider, en het terugkommoment na het behalen van je rijbewijsEen verplichting die ná het examen komt, niet ervoor
BrusselEHBO-opleiding (PSeR), afgeschaft vanaf 15 augustus 2026, en de gevarenperceptietestEén stap minder voor dossiers die na die datum worden ingediend
WalloniëVerplicht rijboekje bij vrije begeleiding, doelstelling van 1.500 km, gevarenperceptietestJe houdt je boekje bij, anders kunnen ze je weigeren op het examen

Sinds 1 januari 2026 komt er nog een regel bij die overal geldt: je theoretische opleiding en je praktijkexamen moeten in principe in hetzelfde Gewest gebeuren. Je theorie afleggen waar het het snelst gaat en dan elders praktijkexamen doen, dat kan niet meer.

10. Waarom deze regels op jongeren mikken

Als je 18 bent, voelt de 22u-regel als een collectieve straf. Alleen beantwoordt ze aan een vaststelling die het Vias institute al een twintigtal jaar documenteert, en dat is wellicht het hardste cijfer van de Belgische verkeersveiligheid: een jonge beginnende bestuurder heeft ongeveer twee keer meer kans om op de weg te sterven dan een gemiddelde bestuurder. Bij jonge mannen ligt dat risico ongeveer drie keer hoger dan bij jonge vrouwen van dezelfde leeftijd.

En die ongevallen vallen niet zomaar ergens in de week. Ze concentreren zich tussen 22u en 6u, vooral in het weekend. Het verboden blok van artikel 9 is dus allesbehalve willekeurig. Het valt exact samen met de uren waarop jonge bestuurders om het leven komen.

De vier factoren die het onderzoek aanwijst zijn niet die je zou verwachten. Het is niet « jongeren rijden slecht ».

1. Onervarenheid. Een gevaar zien aankomen vóór het gebeurt, dat bouw je op over duizenden kilometers. Niet in twintig lesuren.
2. Maturiteit. Risico inschatten en weerstaan aan de druk van vrienden blijft zich ontwikkelen tot ver na je achttiende.
3. De nacht zelf. Vermoeidheid, minder zicht, alcohol in het verkeer, trajecten die je niet kent. Vier dingen die op hetzelfde moment samenkomen.
4. Afleiding. De 18- tot 24-jarigen zijn de leeftijdsgroep die het vaakst betrokken is bij ongevallen met de gsm achter het stuur.

Wat jij daarmee kan doen

Er is een nuttige manier om die cijfers te lezen, en die is niet moraliserend. Van die vier factoren hangt er maar één rechtstreeks van jou af: ervaring. Dat de gevarenperceptietest verplicht werd in Wallonië en Brussel, komt net doordat gevaarherkenning de vaardigheid is die jonge bestuurders het meest missen. Goed nieuws: het is ook de vaardigheid die je het best kan trainen. Dat kan gratis met onze simulator gevarenherkenning.

De tweede hefboom zijn kilometers. De GOCA-cijfers tonen dat kandidaten die de 1.500 km voorbij zijn beter slagen. En belangrijker nog, ze starten hun leven als bestuurder met een bagage die hen beschermt tijdens de twee gevaarlijkste jaren. Veel rijden, in wisselende omstandigheden, ’s nachts tijdens de week, in de regen, op de snelweg: dat maakt het verschil. De toegelaten momenten volstaan daar ruimschoots voor.

Wat elke ervaren instructeur je zal zeggen. De eerste twee jaar na je rijbewijs zijn statistisch de gevaarlijkste van je hele leven als bestuurder. Het voorlopig rijbewijs is geen papierwerk dat je zo snel mogelijk afhaspelt. Het is de enige periode waarin je ervaring kan opbouwen met iemand ervaren naast je. Maak daar gebruik van.

11. Wat er verandert in 2026 en 2027

  • Sinds 1 januari 2026 moeten je theoretische opleiding en je praktijkexamen in hetzelfde Gewest plaatsvinden.
  • Vanaf 15 augustus 2026 is de EHBO-opleiding in Brussel niet langer vereist. Het opleidingscentrum sluit op 14 augustus.
  • Op 1 juni 2027 vervangt het nieuwe Wetboek van de openbare weg het koninklijk besluit van 1 december 1975. Het herschrijft de verkeersregels, niet de voorwaarden van het voorlopig rijbewijs, die onder het besluit van 1998 blijven vallen. Wel verandert een deel van de leerstof voor je theoretisch examen.

Er is voorlopig niets dat erop wijst dat de beperking van 22u tot 6u zou verdwijnen. Alles wat hier beschreven staat, blijft dus gelden zoals het is.

12. De vragen die we het vaakst krijgen

Mag je alleen rijden met een voorlopig rijbewijs M18?

Ja, dat is zelfs de definitie van model 18. Het wordt afgeleverd zonder begeleider, na twintig uur rijles, en het laat je toe om solo te rijden. De enige grenzen zijn het weekenduur als je jonger bent dan 24, het Belgische grondgebied, en de voorwaarden voor wie bij je instapt.

Hoeveel passagiers met een M18?

Maximaal twee, en elk van hen moet een Belgisch of Europees rijbewijs B hebben sinds minstens 8 jaar, de voorbije 3 jaar niet vervallen zijn geweest van het recht tot sturen, en een geldig Belgisch identiteitsdocument hebben. Wie niet aan die drie voorwaarden voldoet, mag niet mee.

Mag mijn vriend of vriendin met mij meerijden?

Alleen als hij of zij het rijbewijs B al 8 jaar heeft en aan de andere voorwaarden van begeleider voldoet. Op je twintigste of tweeëntwintigste is dat rekenkundig onmogelijk. Het is de meest frustrerende beperking van het voorlopig rijbewijs, en meteen ook de zichtbaarste: een wagen met een L achteraan en meerdere jongeren erin valt op binnen de drie seconden.

Mag ik op zaterdagnamiddag of zondag overdag rijden?

Ja, zonder enige beperking. Het verbod slaat enkel op het blok van 22u tot 6u. Op zaterdag om 15u of zondag om 11u rij je gewoon, ook voor een lange rit.

Wat gebeurt er als de politie mij op vrijdag om 23u controleert?

Ben je jonger dan 24, dan ben je in overtreding van de voorwaarden van je voorlopig rijbewijs. De boete gaat van 50 tot 500 € vóór opdeciemen, dus ongeveer 400 tot 4.000 € uiteindelijk. Je begeleider, als hij erbij is, krijgt hetzelfde. En bij een ongeval in die omstandigheden kan je verzekeraar zich tegen jou keren.

Mag ik met een M36 overdag zonder mijn begeleider rijden?

Nooit. Je begeleider moet erbij zijn telkens je achter het stuur kruipt, ongeacht het uur, de afstand of de reden. Zonder hem rijden staat gelijk met rijden zonder geldig rijbewijs, met de sancties die daarbij horen: mogelijke gevangenisstraf, boete van 1.600 tot 16.000 € na opdeciemen, en verval van het recht tot sturen.

Mag ik met mijn voorlopig rijbewijs naar het werk rijden?

Ja, naar het werk rijden is een rit als een andere, binnen de voorwaarden van je model. Wat niet mag, is personen of goederen vervoeren tegen betaling: leveringen, VTC, koeriersdiensten. Het is niet het professionele doel dat stoort, wel het feit dat je betaald wordt voor het vervoer zelf.

Mag ik met de auto van iemand anders rijden?

Ja, op voorwaarde dat het voertuig overeenkomt met je categorie, verzekerd is, het L-teken draagt en, bij modellen met begeleider, de extra binnenspiegel heeft. Verwittig de eigenaar wel even: bij een ongeval buiten de voorwaarden is het zijn contract dat de regresvordering van de verzekeraar incasseert.

Mag ik met een Belgisch voorlopig rijbewijs in Nederland of Luxemburg rijden?

Nee. Je document geldt enkel in België, zonder uitzondering en zonder bevoorrecht buurland. De grens oversteken zet je in de situatie van rijden zonder rijbewijs in dat land, met de lokale sancties en een heel groot risico langs de kant van de verzekering.

Geldt de beperking van 22u tot 6u ook voor de motor?

Het voorlopig rijbewijs voor de motor is model 3, twaalf maanden geldig, met eigen voorwaarden. De leeftijdsgebonden uurbeperkingen volgen dezelfde logica, maar de begeleidingsregels verschillen naargelang het om A1, A2 of A gaat. Ga af op wat er op jouw document staat, dat primeert altijd op de algemene regels.

Mijn begeleider heeft zijn rijbewijs sinds 6 jaar, volstaat dat?

Nee. De drempel ligt op 8 jaar sinds 3 februari 2014. Die 6 jaar die je nog op veel websites vindt, komt uit de oude versie van de tekst. Een dossier met een begeleider van 6 jaar anciënniteit wordt op de gemeente geweigerd.

Mijn voorlopig rijbewijs is vervallen, mag ik doorrijden tot aan het examen?

Nee, en dat is de duurste vergissing van allemaal. Een vervallen voorlopig rijbewijs is niets meer waard: je rijdt zonder geldig rijbewijs, met kans op gevangenisstraf, een boete die tot 16.000 € kan oplopen na opdeciemen, en verval van het recht tot sturen. De geldigheid wordt nooit verlengd.

13. Wat je moet onthouden

Moet je maar een paar dingen onthouden uit dit hele artikel, dan zijn het deze.

Passagiers zijn niet verboden, ze moeten enkel aan de voorwaarden van begeleider voldoen. Maximaal twee personen met een M18, één naast je begeleider met een M36. Precies die nuance verklaart waarom je vader wel mag instappen en je beste vriend niet.

Het verbod van 22u tot 6u slaat enkel op vrijdag, zaterdag, zondag, feestdagen en hun vooravond, en enkel als je jonger bent dan 24. De rest van de week rij je ’s nachts zonder enig probleem.

De snelweg mag en hoort bij je leerperiode. Maak er gebruik van vóór je examen, in plaats van hem daar te ontdekken. Het buitenland mag niet, ook niet voor vijfhonderd meter.

De drie overtredingen die het vaakst bij een routinecontrole opduiken zijn niet de spectaculairste: het L-teken dat je vergeten bent terug te hangen, je documenten die thuis liggen, en de aanhangwagen zonder code 96.

En vooral dit. De echte sanctie is niet de boete. Het is de regresvordering van je verzekeraar na een ongeval buiten de voorwaarden, en daar staat geen enkel plafond op. Dat is het enige wat je in gedachten moet houden op de avond dat je twijfelt om vrijdag om 22u30 nog de baan op te gaan.
Een woord eerlijkheid. Het rijbewijs is sinds 2014 geregionaliseerd, en elk Gewest heeft zijn eigen geconsolideerde versie van het koninklijk besluit van 23 maart 1998. De regels hierboven (passagiers, uren, L-teken, aanhangwagen, grondgebied) zijn op het moment van schrijven gemeenschappelijk aan de drie Gewesten, maar de opleidings-, rijboekje- en examenmodaliteiten verschillen. Op twee punten spreken de Belgische bronnen elkaar ronduit tegen: het exacte aantal personen dat aan boord van een M36 mag, en het bestaan van een M12 met of zonder begeleider. Wij houden ons aan de formulering van artikel 9, tweede lid. Voor een bijzonder geval, een grensdossier of een controle die je wil betwisten, is enkel het antwoord van je gemeente of van een advocaat verkeersrecht bindend.

14. Voor het vervolg

De regels kennen bespaart je een boete. Slagen voor je examen is iets anders: dan moet je weten wat je te wachten staat in jouw centrum, op de straten die de examinator echt gebruikt.

Verder met PermisPass

De examenroutes van de 32 Belgische examencentra, straat per straat, met de valkuilen en de typische manoeuvres.
Je theorie gratis testen, met vragen in het examenformaat 2026.
De simulator gevarenherkenning, de proef die nu verplicht is in Wallonië en Brussel.
De 32 examencentra vergelijken: adressen, tarieven, slaagpercentages.

Artikel opgesteld door het team van PermisPass.be. Regels nagekeken in augustus 2026. Deze tekst is informatief en vervangt geen individueel juridisch advies. Aangezien het rijbewijs een gewestelijke bevoegdheid is, controleer je altijd bij je gemeente wat op jouw dossier van toepassing is.

Sources 7

Chaque règle citée dans cet article provient d'une source officielle vérifiable. Nous ne demandons pas qu'on nous croie sur parole : les liens ci-dessous mènent aux textes d'origine.

  1. 1
    Koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs, artikelen 3 tot 9: voorwaarden voorlopig rijbewijs, begeleider, medepassagiers, uurbeperkingen, L-teken, aanhangwagen. ejustice.just.fgov.be
  2. 2
    FOD Mobiliteit en Vervoer: voorlopige rijbewijzen categorie B en territoriale geldigheid. mobilit.belgium.be
  3. 3
    Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer, artikelen 21 en 30: sancties bij rijden zonder geldig rijbewijs. ejustice.just.fgov.be
  4. 4
    Vias institute: themadossier verkeersveiligheid nr. 12 over jongeren van 15 tot 24 jaar, en de jaarlijkse statistische rapporten. vias.be
  5. 5
    Vlaanderen.be: voorlopig rijbewijs model 36 en model 18, voorwaarden begeleider, terugkommoment. vlaanderen.be
  6. 6
    GOCA: organisatie van de examens en slaagcijfers. goca.be
  7. 7
    Brussel Mobiliteit: rijopleiding in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. mobilite-mobiliteit.brussels

Sources consultées et vérifiées le 13/08/2026. Une information vous semble dépassée ou inexacte ? Signalez-le-nous — nous corrigeons et datons la correction.

Écrit par

Rayan El Majdoub

Fondateur de PermisPass.be

Je ne suis pas instructeur d'rijschool, et je ne vais pas prétendre le contraire. PermisPass.be existe parce que l'information sur le permis belge est éparpillée entre le SPF Mobilité, les centra d'examen et les régions. Mon travail : la rassembler, la vérifier à la source, en dater — pour que vous puissiez contrôler chaque affirmation vous-même.

Hoeaires

Une question sur l'article, une précision, un retour d'expérience ? Les commentaires sont lus et modérés. Merci d'éviter les persoonsgegevens (nom complet, plaque, numéro de dossier) : la page est publique.

Aucun commentaire pour l'instant. Lance la discussion.